LPG BİLGİ:
Kelime anlamı Likit (Sıvı) Petrol Gazı olan LPG, ülkemizde de yoğun
olarak kullanılan alternatif yakıtların başında yer almaktadır.
Halk arasında Tüpgaz olarak bilinen Likit Petrol Gazı (LPG),
ülkemizde ısınma ve aydınlatmada kullanılan vazgeçilmez bir enerji
kaynağı. LPG, ham petrolden üretildiği gibi, doğalgaz kaynaklarından
da elde edilebilir. Temiz ve çevre dostu bir yakıt olan LPG,
yandığında egzoz gazı, karbonmonoksit gibi çevreyi kirletici gazlar
çıkarmaz,
kül bırakmaz. LPG, iki yöntemle elde edilir. Yeraltından çıkarılan
ham petrolün rafinerilerde arıtılması ya da doğalgazın
ayrıştırılması yoluyla. Ham petrolün arıtılması yoluyla sadece LPG
değil, aynı zamanda benzin, motorin,fuel-oil petrol ürünleri de
ortaya çıkar.
LPG (Likit Petrol Gaz) sıvı petrol gazı, basınç altında sıvı halde
bulunan propan ve bütana verilen ticari isimdir. Kolay depolama ve
taşıma için genellikle sıvı halde tutulur. Gaz yakıtlar hidrojence
zengindir ve silindirlere gaz fazında girerler. Bu iki karakteristik
temiz bir yanma sağlar. Diğer bir deyimle LPG, taşıtlar için temiz
bir enerji kaynağıdır.
LPG sıvı halde iken gaz haline oranla yaklaşık 250 kat yoğundur.
Basıncı düşürülüp, sıcaklığı artırılarak sıvı halden gaz haline
dönüştürülür ve benzine mükemmel bir alternatif yakıt haline gelir.
Büyük ticari taşıtler için de LPG kullanacak özel motorların
yapımına çalışılmaktadır.
Benzinli tüm araçlardaki ( Karbüratörlü ve Enjeksiyonlu) LPG
dönüşümü araç üzerinde herhangi bir değişim yapmadan sadece LPG
ekipmanlarının mevcut düzene montajı ile olmaktadır. Çalışma ise
aracın şoför mahalline konulan yakıt seçiçi anahtar vasıtasıyla
istenildiğinde benzin ya da LPG ile yapılmaktadır.

Aracın bagajına yerleştirilen özel tankından çıkan LPG, bakır boru
ile önce LPG selenoid valfine oradanda regülatöre gelir. Burada sıvı
haldeki LPG motorun soğutma suyundan sağlanan ısı ile basıncı
düşürülerek gaz haline çevrilir. Regülatörden çıkan gaz atmosfer
basıncına yakın bir değerdedir. Yüksek devirlerde ihtiyaç duyulan
LPG, regülator tarafından motorda meydana getirilen vakuma göre
ayarlanır. Buhar halinde Regülatörden çıkan LPG, bir ayar vidasından
sonra karbüratöre gelir karbürator üzerine monte edilen mikser
yardımıyla hava ile LPG homojen karışımı sağlanır ve silindirlere
çekilir. Regülatör üzerinde selenoid valf sisteme tam bir emniyet
kazandırmaktadır. Motorun durması halinde, kontak açık dahi olsa
emniyet sistemi 5 sn içinde gazı keser, sıvı LPG hattı üzerindeki
LPG selenoidi aracın kontağından aldığı komutla açılır ya da
kapanır. Tank üzerinde bulunan multivalf hiçbir durumda gaz kaçağına
izin vermez. Aksi durumda gazı otomatik olarak kapatır. Ayrıca tank
içerisinde muhtemel bir gaz sıkışması durumunda gazı flex borular
vasıtasıyla dışarıya atan emniyet valfi bulunmaktadır. Son derece
temiz bir yakıt olan LPG'nin araçlarda kullanılması sonucu % 50
yakıt ekonomisi sağlanmakta, vuruntuyu azaltarak motor ömrünü
uzatmaktadır. Zararlı egzost gazları üretmemesi sebebiyle teneffüs
ettiğimiz havanın temiz kalmasına ve çevrenin korunmasına katkıda
bulunmaktadır.
NEDEN LPG ?
• Dünyanın önde gelen dev firmaları bu alanda büyük yatırımlara imza
atmaktadır. Örneğin TOFAŞ-FIAT otomotiv gibi büyük otomotiv
firmaları bu sistemi üretim aşamasında otomobile yerleştirerek LPG
uyumlu otomobilleri piyasaya sürmektedirler. BP gibi büyük yakıt
sağlayıcı firmalar ise yakıt istasyonlarında LPG üniteleri kurarak
bu yakıtın yaygınlaşmasını sağlamaktadır.
• Kullanan araçlar atmosfere daha az miktarda zararlı gaz bırakır.
Bu da bizler için solunacak daha temiz bir hava ve daha yeşil bir
çevre demektir.
• Kullanan araçlarda LPG yanma neticesinde motorda asit ve karbon
atıkları bırakmadığından motorun ömrünün uzun olmasına yardımcı
olur. Silindirdeki yağ filminin yırtılması söz konusu olmadığından
motor parçalarının ömrü uzar. Motor verimi düşmez çünkü benzine
oranla daha yüksek oktan sayısına sahiptir.
• Diğer ülkelerde yıllarca kullanılan , ülkemizde son altı yıldan bu
yana kullanılan ve gün geçtikçe hızla yaygınlaşan bu sistemle
birlikte akıllarda gerçekçi yanıt bekleyen birçok soru oluşmaktadır.
Acaba bu sistem büyük paralar yatırılan otomobillere zarar verebilir
mi , motorun işleyişinde anormal gelişmeler yaratır mı ?
• Otomobilinizin Motoruna Zarar Vermez.
• Her şeyden önce mutfağımızdan banyomuza veya büyük sanayi
komplekslerine kadar yıllarca kullanılan yaygın , diğer enerji
kaynaklarına göre daha ekonomik bir yakıttır.
• Çevre Dostudur.
• Düşük vergi uygulaması nedeniyle benzin ve diğer yakıtlara oranla
daha ekonomiktir.
• Köklü firmalar tarafından desteklenen , yaygınlaştırılan kaynağı
geniş bir yakıttır.
• Hangi araçlar çevrilebilir?
• Benzinle çalışan, katalitik enjeksiyonu olan veya olmayan,
karbüratörü bulunan araçlara monte edilebilir. Asıl önemli nokta
çevrilebilecek araba benzinle etkin bir şekilde çalışabilmelidir.
Özellikle, elektrik ve ateşleme sistemi, bu sistem kurulmadan önce
kontrol edilmelidir.
• Dizel araçlarda bu sisteme çevrilebilir.
• Yüksek
Oktanlıdır. Bu sayede düzenli yanma ve verimli çalışma sağlar.
• Motoru
Temiz Tutar Atık bırakmadığından motoru temiz tutar.
• Sessiz
Çalıştırma sağlar Karbüratör ve enjeksiyona gaz halinde geldiğinden
yanma sessiz ve hızlı olur.
• Yüksek
Oktanlıdır. Bu sayede düzenli yanma ve verimli çalışma sağlar.
• Yüksek
Oktanlıdır. Bu sayede düzenli yanma ve verimli çalışma sağlar.
• Yüksek
Oktanlıdır. Bu sayede düzenli yanma ve verimli çalışma sağlar.
Tesisatları güvenli midir?
• Tüm komponentler ECE-R67.01 regülasyonuna uygun olarak imal
edilmektedir ve çalışma basıncının 10 katından daha fazla bir basınç
ile test edilmektedir.
İlk
olarak A.B.D. San Diago Gas-Electric Company tarafından denenen LPG
(Sıvılaştırılmış Petrol Gazı) benzine alternatif bir yakıt olarak
kullanılmaya başlanmış ve tüm dünyada kullanımı çok hızlı bir
şekilde yayılmıştır.1975 yılında Rusya da LPG ile çalışan ilk araç
piyasaya çıkarılmıştır.Halen A.B.D ve Avrupa ülkelerinde kullanımı
teşvik edilen ve benzinin alternatifi bir yakıttır.Başta A.B.D ,
HOLLANDA, İTALYA,JAPONYA,FRANSA,BELÇİKA olmak üzere birçok gelişmiş
ülkede milyonlarca araç LPG OTOGAZ sistemine sahiptir.
Ülkemizde bu karışı m % 30 Propan % 70 Bütan’dır. Gaz yakıtların
Oktan sayısı daha fazladır. Yüksek Oktan numarası, motorun yüksek
sıkıştırma oranları ile herhangi bir vuruntu olmadan
çalışabilmesinden faydalıdır. Böylece bir motordan daha yüksek bir
güç, dolayısıyla yakıt ekonomisi sağlanır.
Buhar ya da gaz halinde LPG doğal gaza benzemektedir. Gaz yakıtların
standart atmosfer şartları altında tutuşması için gerekli enerjide
benzine nazaran daha az olmaktadır.
Dünyada 1940’lı yıllarda otomobillerde kullanılmaya başlanan LPG
30’u aşkın ülkede 4 milyondan fazla araç sahibi tarafından tercih
edilmekte ve bu ülkelerde 22.000’den fazla dolum istasyonu hizmet
vermektedir. Sadece İtalya’daki LPG’li araç sayısı 1 milyonun
üzerindedir. Avrupa’da Mercedes ve BMW gibi son model çok lüks
arabalarda bile artık gaz sistemi fabrika çıkışı
takılmaktadır.Ayrıca Belçika da bir türk vatandaşımız tarafından
Ferrari sine takılan LPG sistemi Belçika Basınını epeyce meşgul
etmiştir (2005 yılı) LPG’li otomobil kullanımı 1995 yılında Sanayi
Bakanlığı tarafından belirlenen yönetmeliklere uymak şartıyla
serbest bırakılmıştır.
|
|
DİZEL |
BENZİN |
LPG |
|
Hava Yakıt Bileşim Kalitesi |
Çok zayıf |
Zayıf |
İyi |
|
Oktan Değerlendirilmesi |
N/A |
90 |
100 |
|
CO yayılması |
Orta |
Yüksek |
Orta |
|
HC |
Yüksek |
Yüksek |
Orta |
|
NOX |
Yüksek |
Yüksek |
Orta |
|
Hava Yakıt Oranı |
14.5/1 |
14.7/1 |
15.1/1 |
LPG VE ÇEVRE
Özellikle LAMBDA KONTROL ÜNİTELERİ (LOVATO LOV U2, STEFANELLI TELGAS
5000 SIMOLEX cihazı CEE (Avrupa Standardı) nın koymuş olduğu
normlara uygun cihaz sayesinde bu emisyonlar en asgari düzeye
indirilmiştir. LPG çevre sağlığı açısından düşünüldüğünde benzine
göre hidrokarbon oranında % 55,karbondioksit oranında ise % 95’lik
bir azalma sağlar.
LPG’nin çevreye zararlı yakıt haline gelmesinin sebeplerine
bakarsak;
1- Hatalı ve eksik malzeme kullanımı
2- Eksik veya yanlış bakım yapılması.
3- Montajın ehliyetsiz kişilerce yapılması.
4- Düşük maliyet nedeniyle hava yakıt ayarını yaptırmamak veya
zengin karışım ayarında kullanmak durumları söz konusudur.
LPG SİSTEMİ NASIL ÇALIŞIR
Otogaz (LPG) istasyonlarından sıvı haldeki LPG, dolum ağızları
vasıtasıyla aracın bagajındaki LPG tanklarına doldurulurlar(+20
derecede depo iç basıncı 4,5 atmosferdir).LPG tankı üzerindeki
şamandra vasıtasıyla bakır borulardan aracın motor bölümündeki gaz
valfine ve oradan da basınç düşürücü (buharlaştırıcı) beyne
iletilir.Buharlaştırıcı tarafından sıvı halden gaz haline çevrilen
(0.5-0.6 bar) LPG buradan mikser vasıtasıyla aracın karbüratör
kısmına aktarılır ve burada yanma gerçekleşerek araç hareket eder.
***
OTO GAZ TEKNİK BİLGİ
*** tıklayınız...